Otuz dokuz yaşımdayım, evlenmemizin üzerinden beş yıl geçti, çocuk yok. Aynı zamanda, üç yıldır Alzheimer hastası babam bizimle yaşıyor. Annem üç yıl önce vefat etti, babam yalnız kalamayacak durumdaydı, eşimle birlikte 'biz alalım' dedik. Üç katlı bir ev, alt katı ona ayırdık, ama bakımının büyük kısmı bende.
Tüp bebek tedavisine başlamak, mali ve duygusal olarak ağır bir karardı. Ama yaşımı düşününce, ertelemek lükstü. Doktorumuza durumumuzu anlattık. 'Tedavi sürecinde stres yaratan durumları minimize etmek isteriz, ama hayatınızı askıya alamazsınız' dedi. Plan yaptık.
Babam için bir gündüz bakım merkezine başvurdum. Haftada üç gün, sabah dokuz akşam beş arası onu götürebilecektim. Bu, bana stimülasyon iğneleri ve kontroller için zaman kazandıracaktı. Eşim de işten yarım gün izin alıp, yumurta toplama günü babama bakacaktı.
Stimülasyon başladı. İlk hafta sorunsuz geçti. Babam günde bir kez 'ben kimim?' diye soruyordu, ben 'sen babamsın' diyordum, o gülümseyip rahatlıyordu. İkinci hafta, bir kontrole gittim sabah, eve geldiğimde babam mutfakta tencere yakmıştı, ocak açık kalmıştı. Korktum. O gün kontrolde foliküllerin hızla büyüdüğünü söyleyen doktorum, yan etki olarak yorgunluk hissedebileceğimi de söylemişti. Yorgun bir bedenle bir Alzheimer hastasını tek başına bırakmak, riskli.
Kız kardeşim Ankara'dan geldi, son üç gün boyunca babama o baktı. Yumurta toplama günü, eşim ve ben hastaneye gittik, kız kardeşim babamı gündüz bakımına götürdü. Yumurta toplandı, dokuz tane. Beşi blastokist, üçü PGT-A normal.
Freeze-all yaptık çünkü östrojen yüksekti. Bir ay dinlendik. Bu süreçte babamla bir 'rutin' kurduk, gündüz bakımındaki günleri sabitledik, eve geldiğinde her akşam aynı saatte yemek yedik. Bu rutin, hem ona hem bana iyi geldi.
Transfer ikinci ayda yapıldı. Beta pozitif geldi, sonraki haftalarda yükseldi. Şu an 18. haftadayım. Bir oğlanım. Babam, karnıma bakıp 'bunu biliyorum' diyor, hatırlama olmasa bile bir şeyi seziyor. Ben kucakladığımda, bana 'kızım, üzgünüm sana yorgunluk veriyorum' diyor. Ona, 'baba, sen değil, mucize veriyorsun' diyorum, çünkü o, geçmiş yıllarda bana annelik öğretmiş bir adam.
Yaşlı ebeveyn bakımı arasında tüp bebek yürüten kadınlara birkaç şey: birincisi, bakımı paylaşacak biri mutlaka bulun, kız kardeş, abi, akraba, sosyal hizmet uzmanı, gündüz bakım merkezi; tek başınıza yapamazsınız çünkü tedavi de bakım gerektiriyor. İkincisi, doktorunuza ev şartlarınızı detaylı anlatın, çünkü 'günlük stres' diye geçiştirilen yıpranma, sürecin her adımını etkiler. Üçüncüsü, mali boyutu hesaplayın; bakım masrafı + tedavi masrafı + olası iş kaybı, bütçeyi sıkıştırır. Dördüncüsü, kendinize de bir ders günü ayırın, bakımdan ve tedaviden sıyrıldığınız bir an. Ben Cumartesileri, üç saat tek başıma kahve içmeye gidiyordum. Bu üç saat, hayatımı kurtardı.
Yaşlı ebeveyn bakımı yapan ve aynı zamanda tüp bebeğe girecek olan kadınlara bir not daha: birincisi, tedavi öncesinde ev düzenini güvenlik açısından yeniden değerlendirin (ocak güvenliği, kapı kilitleri, evden uzaklaşmamak için izleme cihazları); ben bir ev içi GPS izleme sistemini taktırdım, bu hem benim hem de babamın güvenliğini artırdı. İkincisi, demans hastalarının bakım rutini değiştiğinde ajitasyon olabilir; tedavi takvimiyle babamın günlük rutinini bozmamaya özen gösterdim. Üçüncüsü, kendi ruh sağlığınız için profesyonel destek alın; ben on iki seans bir psikoterapist gördüm, hem bakım hem tedavi yorgunluğu paylaşılabilir bir yer açtık. Dördüncüsü, mali olarak yaşlı bakım masrafları (gündüz bakım, ev temizlikçisi, doktor randevuları) ile tedavi masrafları toplandığında büyük bir bütçe çıkıyor; ailedeki diğer kardeşlerle açık konuşun, mali katkı paylaşımı kavga konusu olmadan netleşsin. Beşincisi, son olarak, kendinize küçük 'iyileşme' anları yaratın; ben her hafta perşembe öğleden sonra iki saat tek başıma sinemaya gittim. Bu iki saat, içime sığmayanları sığdırmama yardım etti.