Otuz altı yaşımda bir mühendisim. Eşimle üç yıl önce evlendik ve ilk altı ayın sonunda çocuk sahibi olma çabalarımız başladı. Bir yıl boyunca hiç gebelik olmadı. Eşimin ürojinekolojik kontrolleri normaldi, AMH 2.8, tüpleri açık, sikluslar düzenli. Sıra bana geldiğinde spermiyogram vermem istendi. İlk örnekte hacim yok denecek kadar azdı ve içinde hiç sperm yoktu. İlk aklıma azospermi geldi ve o an hayatımın en çaresiz anıydı. Ertesi hafta üroloji uzmanı başka bir test istedi: boşalma sonrası idrar analizi. Sonuç gelince bana retrograd ejakülasyon dedi.
Retrograd ejakülasyon, boşalma anında semenin dışarı değil mesaneye doğru akması demek. İlişki sırasında his normaldi, hatta orgazm vardı. Ama dışarı çok az ya da hiç sıvı çıkmıyordu. Sebep bende büyük ihtimalle üç yıl önce geçirdiğim prostata yakın bir cerrahi ve sonrasında kullandığım alfa-bloker ilaçlardı. Üroloğum önce ilaç tedavisi denedi: imipramin ve pseudoephedrin kombinasyonu. Üç ay kullandım ama spermiyogramda fark olmadı.
Başka bir yol kaldı: IVF için sperm mesaneden toplanacaktı. Prosedür ilginçtir: OPU günü sabah ben hastaneye erken gidiyorum, mesanemi boşaltıyorum, sonra içine özel bir tampon sıvı (oda sıcaklığında buffer) enjekte ediliyor. Mastürbasyonla boşalmamı söylüyorlar. Sonrasında idrarımı veriyorum, laboratuvar bu örnekten sperm santrifüj ve yıkama ile izole ediyor. Benim için çok tuhaf bir deneyimdi. Erkekliğimi sorguladığım anlar oldu. Eşim o süreçte çok destekleyiciydi, bana hep şunu söyledi: bu bir teknik sorun, sen değilsin.
İlk denemede laboratuvardan gelen sperm sayısı ve hareketliliği ICSI için yeterliydi. Eşim aynı gün on iki yumurta verdi, dokuzu olgundu ve yedisi döllendi. Beşinci günde dört iyi kalitede blastosit elde edildi, ikisi donduruldu, biri taze transfer edildi. İlk transferde gebelik olmadı. İkinci denemede donmuş embriyo transfer edildi ve beta hCG 190 olarak geldi.
Kızımız on beş aylık artık. Süreç bittikten sonra grupta tanıştığım başka erkekler beni aradı, hepsinin hikayesi farklıydı ama ortak nokta sessizlikti. Erkekler bu konuları konuşmuyor. Ben anlatmak istedim çünkü retrograd ejakülasyon tanısı, ilk görüldüğünde azosperminin ters yüzü gibi değerlendirilse de çözümü olan bir durum. Yeter ki doğru yerde doğru tetkik yapılsın. Babalık için ümitli olmayı bırakmayın.
Nedenler hakkında söylemek isterim: retrograd ejakülasyonun bir çok nedeni var. Diyabet (uzun süreli), prostat ameliyatları, mesane boynu cerrahileri, multipl skleroz, omurilik yaralanmaları, bazı ilaçlar (özellikle alfa-blokerler ve bazı antidepresanlar). Benim gibi prostat cerrahisi geçirmişlerde mesane boynu kapanma mekanizması bozulur ve semen geri akar. Bu teşhisi koyabilen bir ürolog bulmak önemli. Çünkü bazı doktorlar doğrudan azospermi tanısı koyup mikro-TESE önerir ki bu çok yanlış bir yol olabilir. Post-ejakülat idrar analizi ucuz ve basit bir tarama; her düşük volüm veya düşük sperm sayılı spermiyogramda istenmeli.
Süreçteki psikoloji: eşimle paylaştığım en zor an, hastanede mesane lavajı için boşalma yapmak zorunda kaldığımdı. Hastane ortamı, steril oda, pornografi olmayan bir yer, zaman baskısı. Kendime inanmaktan çok zorlandım. Hastanede çalışan bir embriyolog beni rahatlattı: bu durumu sık gördüklerini, baskı hissetmememi söyledi. İki kez örnek verme denemesi yaptım ve ikincisinde yeterli sperm elde edildi. Bu konuda çekingen olmaya gerek yok, hepsi tıbbi süreçtir.