Annem anlatır: doğduğumda testislerim skrotumda değildi. İki yaşıma kadar beklediler, olmayınca dört yaşımda orkidopeksi ameliyatı oldum. İki testis de skrotuma indirildi. Sonra çocukluk normal geçti. Ergenlik, yirmili yaşlar sorunsuzdu. Hiçbir yakınmam yoktu. Otuz iki yaşımda evlendik. İlk iki yıl önlem aldık, sonra denemeye başladık. Üç yıl geçti, hiç gebelik olmadı.
Eşim sürecin her testini yaptı. AMH 3.5, FSH normal, tüpler açık, sikluslar düzenli. Her şey yolundaydı. Bana gelince spermiyogramda oligoasthenoteratospermia: düşük sayı (5 milyon/ml), düşük hareket (%20), yüksek anormal morfoloji. Ürolog kriptorsidizm öyküsünü duyunca başını salladı: "Erken yaşta indirilmiş olsa da testiküler fonksiyon etkilenmiş olabilir" dedi. FSH'm sınırdaydı, testosteron normaldi, skrotal ultrasonda her iki testis mevcuttu ama sol testis sağdan küçüktü.
Bize iki yol sunuldu: ya doğal yolla devam edip bir iki yıl daha bekleyelim ya da direkt ICSI ile IVF'e gidelim. Otuz yedi yaşındaydım ve zamanın kıymetli olduğunu hissediyorduk. IVF'i seçtik.
Kıbrıs'ta bir merkez bulduk. Eşim için antagonist protokol uygulandı, on iki gün stimülasyondan sonra on beş yumurta toplandı, dokuzu olgundu. Bu sırada ben sperm örneğimi verdim. Oligozospermi nedeniyle ICSI tercih edildi. Her olgun yumurtaya tek bir sperm enjekte edildi. Yedi embriyo oluştu, beşi blastosit aşamasına geldi.
Bu süreçte bilerek birkaç değişiklik yapmıştım: operasyondan altı ay önce sigarayı bıraktım, alkol tüketimimi yarıya indirdim, haftada üç gün spor yapmaya başladım ve erkek fertilitesine yönelik bir multivitamin kullandım (koenzim Q10, L-karnitin, çinko, selenyum, folik asit, E vitamini). Spermiyogramım altı ayda 5 milyondan 12 milyona, hareketlilik %20'den %34'e çıkmıştı. Bu küçük iyileşmenin ICSI başarısında rol oynayıp oynamadığını bilmiyorum ama kendimi iyi hissetmem için yeterliydi.
İlk transferde taze bir blastosit aktarıldı. Beta hCG 145 geldi. On haftada missed abortus oldu ve küretaj yapıldı. Bu yolculuğun en zor kısmıydı, eşim iki hafta yataktan çıkamadı. Üç ay sonra ikinci transferde donmuş embriyo aktarıldı. Beta hCG 230. Şu anda oğlumuz bir yaşında.
Kriptorsidizm geçmişi olan erkeklere şunu söylemek isterim: çocuklukta ameliyat olmuş olmanız her şeyin tamam olduğu anlamına gelmiyor. Evlenmeden önce, çocuk düşünmeye başladığınızda spermiyogram çekmek utanç duyulacak bir şey değil. Erken bilgi, erken plan demek. Yaşam tarzı değişiklikleri spermi iyileştiriyor. Ve ICSI sayesinde düşük sayılarla bile baba olmak mümkün.
Tıbbi bilgi paylaşmak isterim: kriptorsidizm (inmemiş testis) bebeklerin %3-5'inde doğumda görülür, çoğu ilk 6 ayda kendiliğinden iner. İnmezse 1-2 yaş arasında cerrahi öneriliyor çünkü testislerin vücut ısısından uzak, skrotal ısıda spermatogenez yapabilmesi için erken ortam sağlamak gerek. Geç cerrahi (3 yaş sonrası) üretkenliği ciddi etkiler, bilateral ise daha da belirgin. Ayrıca testis kanseri riski de normalden 2-4 kat yüksek. Düzenli kendi kendine muayene hayati, her ay testislerimi kontrol ediyorum.
Sperm kalitesini iyileştirmek için yaptıklarımın detayı: çinko (günde 30 mg), selenyum (200 mcg), L-karnitin (2 gr), koenzim Q10 (200 mg), E vitamini (400 IU), folik asit (1 mg), D vitamini (2000 IU), omega-3 (1 gr EPA+DHA). Altı ay boyunca günlük aldım. Ayrıca sık sıcak banyo ve sauna, dizüstü bilgisayarı dizime almak, dar iç çamaşırı gibi şeyleri bıraktım. Skrotal ısıyı yükselten her şeyi kaçırdım. Spor yaptım ama yoğun bisiklet ve at binme gibi skrotum basısı yaratan aktivitelerden uzak durdum.
Maddi ve lojistik açıdan: spermiyogram için yılda iki kez ürolog kontrolü yaptık, her birini özel olarak yapan merkezlerde yaklaşık 1500-2000 liraydı. Merkezler arası çok fark olmadı ama deneyimli embriyoloji laboratuvarı olan bir yerde yapmayı tercih ettim. Sperm örneğinin alındıktan sonra 30 dakika içinde laboratuvara ulaşması gerek; evde örnek verip götürmek de bir seçenekti ama stabil sonuç için klinikte vermek en iyisi.
Duygusal taraf: "Az sperm" teşhisi erkekler için acı verici olabiliyor, benim de olduğu gibi. Eşim "İkimiz birlikteyiz, bu benim de yolculuğum" dedi, bu bana çok iyi geldi. Anne olan eş, baba olan eş, birlikte çalışan iki insan. Çift terapisine de gittik, iki seanstan sonra daha rahat konuşmaya başladık.