Otuz altı yaşımda ilk IVF'imi İstanbul'da büyük bir zincir hastanede yaptım. Süreç şöyle işledi: görüşme, tetkik, stimülasyon, OPU, transfer. Dokuz yumurta toplandı, üçü blastositleşti, ikisi transfer edildi. Beta hCG negatif çıktı. Bir yıl ara verdim, yeniden denemek istedim. Bu sefer arkadaşlarımın tavsiyesi ve araştırmalarım sonucu Kıbrıs'ı seçtim. İki deneyimi yan yana anlatmak istiyorum çünkü farklar çarpıcıydı.
Maliyet açısından: İstanbul'da ilk IVF yaklaşık 90 bin lira tuttu, ilaçlar hariç. İlaçlarla birlikte 120 bin liraya ulaştı. Kıbrıs'ta toplam (uçak, konaklama, tedavi, ilaçlar) 135 bin lira tuttu. İlk bakışta fark etmiyor gibi ama Kıbrıs'ta PGT-A da dahildi, İstanbul'da ekstraydı.
Zaman yönetimi açısından: İstanbul'da evime yakındı ama hastaneye her gelişimde üç saat trafik, randevu saatinde beklemek, değişen doktor. Her ziyaretimde farklı doktor muayene ediyordu. Kıbrıs'ta biletimizi aldık, on gün orada kaldık, her gün aynı doktorla, aynı saat randevu, aynı hemşire. Devamlılık çok fark yarattı.
Tedavi kalitesi açısından: İkisinde de standart stimülasyon protokolleri uygulandı. Ama Kıbrıs'ta antagonist protokole dual tetikleyici (hCG + GnRH agonist) eklendi. İlk IVF'te sadece hCG tetikleyicisi vardı. Ayrıca Kıbrıs'ta PGT-A rutin olarak önerildi, üç öploid embriyo ayrıldı. İstanbul'da PGT-A ekstra olduğundan yapmamıştım ve embriyoların kromozomal durumu bilinmiyordu.
Laboratuvar: Her iki merkez de embriyoskop (time-lapse) kullanıyordu. Ama KKTC'deki klinik laboratuvar ziyareti izin veriyordu, bize kendi embriyolarımızı gösterdiler, nasıl büyüdüklerini anlattılar. İstanbul'da böyle bir ziyaret imkanı yoktu.
Psikolojik destek: KKTC'de klinik bir psikolog atanmıştı ve iki haftada bir görüşme yaptık. İstanbul'da böyle bir hizmet yoktu, dışarıdan bulmam gerekti.
Dil ve kültür: İkisi de Türkçe elbette. Ama Kıbrıs'ta klinikler uluslararası hastaya hazırdı, süreç çok hızlı ve temas yoğundu. Her iki saatte bir hemşirem beni arıyor, nasıl olduğumu soruyordu.
Sonuç: İkinci IVF'te iki blastosit transferi yapıldı (biri taze, biri donmuş iki farklı siklus). Donmuş transferde beta hCG 250 geldi. Şu anda kızım on ay.
Karşılaştırma kişisel tercihlere bağlı. İstanbul evime yakındı, bu bir avantaj. Ama KKTC'de aldığım bütünsel hizmet, PGT-A dahil olması, devamlı bakım benim için daha değerli oldu. Her iki ülkede de başarılı olan çok çift var. Önemli olan seçtiğiniz kliniğin size uyan bir klinik olması, maliyetin şeffaf olması, doktorunuzla iletişiminizin güçlü olması. Benim ikinci tercihim KKTC oldu ve mutluyum.
KKTC'de on gün ne yaptık: ilk gün varış ve görüşme. İkinci günden itibaren monitoring ultrasonları her iki günde bir. Stimülasyon başladı, iğneleri kendim yaptım. OPU günü bir sabah hazırlığı gibi geçti, taburcu akşamüstü. İki gün dinlenme sonrası transfer. Transfer sonrası iki gün daha kaldık, ilk beta hCG için kan verdik, sonra eve döndük. Otelden kliniğe ücretsiz transfer hizmeti vardı. Kaldığımız otel deniz kenarındaydı, eşimle yürüyüşlere çıktık, zaman zaman restoranlarda yemek yedik. Hastane gibi değil tatil gibi geldi bana.
Ulaşım detayları: Samsun-Ercan direkt uçuş haftanın üç günü var, diğer günlerde İstanbul aktarmalı. Biletimizi erken aldığımız için iki kişilik gidiş-dönüş 8 bin liraya tamamladık. Ercan havaalanından Kıbrıs kliniklerine transfer genelde ücretsiz, klinik anlaşmalı taksilerle yapılıyor.
İlaçlar konusu: Kıbrıs'ta reçete ile ilaçları alıyorsunuz, bazıları Türkiye'den getirmek daha ucuz olabilir (Kıbrıs ithalat olduğu için ilaçlar %20-30 daha pahalı). Eşimle İstanbul'dan Gonal-F, Menopur ve Decapeptyl aldık, buzdolabında soğuk taşıma kutusunda götürdük. Taşıma konusunda havayolu önceden bilgilendirildi, sorun olmadı.
KKTC'de komplikasyon olursa ne yapılır? Benim acil bir durum yaşamadım ama arkadaşımın OHSS grade 2 durumu olmuştu ve KKTC'de hastaneye yatırılıp tedavi edildi. Sigorta önemli, bazı kliniklerin paketinde komplikasyon tedavisi dahildir. Ben polis sağlık sigortamı aldım, sadece 500 lira ve olası durumlarda 20 bin liraya kadar masrafları karşılıyordu.
Dönüş sonrası Türkiye'de takip: ilk beta hCG KKTC'de yapıldı, sonraki testleri Samsun'da bir laboratuvarda yaptırdım. Ultrasonları ise bir kadın-doğum uzmanı ile yapmaya devam ettim, KKTC doktorum kendi kontrol raporlarını istedi ve whatsapp'tan gönderdim. İletişim kolaydı.
Sonuç olarak hem Türkiye'deki hem KKTC'deki çiftler için bu tedavi erişilebilir. Fiyat, hizmet, kolaylık, deneyim dengesi kişiye göre değişir. Benim için ikinci deneyim, doğru klinikle çalışmanın önemini öğretti.