Adım Kemal, Kayseri'de küçük bir mobilya atölyesinin sahibiyim. Eşim Burcu ile sekiz yıllık evliyiz. İlk iki yıl çocuk denemedik, üçüncü yıldan itibaren denemeye başladık ama olmadı. Beşinci yılda doktor 'Tüp bebek gerekiyor,' dedi. O günden bu yana iki başarısız siklus geçirdik, üçüncüsünü planlıyoruz. Bu yazıyı kendim ve diğer eşler için yazıyorum, çünkü erkeklerin bu süreçte yaşadıklarından çok bahsedilmiyor.
İlk şokum maliyet oldu. İlk randevumuzdan çıkarken sekreter bir liste verdi. Stimülasyon ilaçları, yumurta toplama ücreti, embriyo geliştirme, transfer, donma. Toplam rakam atölye gelirimin üç ayını aşıyordu. Eve gelirken arabada Burcu ile sessizce konuştuk. 'Birikimimiz yetmez,' dedim. 'Kredi çekeriz,' dedi Burcu. 'Beraber kararlaştırıyoruz değil mi?' diye sordu. Ben başımı salladım, ama içimde bir taş vardı.
O akşam masaya oturdum, defterimi açtım. Atölyenin geliri, evin gideri, tüp bebek maliyeti, kredi seçenekleri. Saatlerce yazdım, çizdim, hesapladım. Burcu uyumuştu. Ben sabaha kadar oturdum.
Kredi çektik. İlk siklusumuz başladı. Burcu iğneleri kendi yapamayacağı için ben yapıyordum. Karnına. Ellerim ilk birkaçında titriyordu, sonra alıştım. Bir mühendis gibi saatleri hesaplıyordum: gece 22.00'de Gonal-F, sabah 8.00'de Cetrotide. Atölyeye gitmeden önce iğneyi yapıyordum. Bazen müşteri ile telefondayken Burcu beni göz işaretiyle çağırıyordu, 'Saat geldi,' diye. Müşteriye 'Acil bir şey çıktı,' diyordum, çünkü 'Eşime iğne yapacağım,' diyemezdim, mahalleli adamların gözünde tuhaf görünürdü.
İlk siklus negatifti. Burcu bir hafta yataktan çıkmadı. Ben atölyeye gidip iş yaptım, eve gelip yemek pişirdim, çamaşırı topladım. Konuşmak istemiyordu, ben de zorlamadım. İçimde de bir hayal kırıklığı vardı ama benim ağlamam doğru olmazdı, çünkü Burcu daha çok ağlamıştı. Babama bile söylemedim, çünkü babam yaşlı, ona derdimi katlamak istemedim. Sadece atölye çırağı Hasan'a bir gece çay içerken 'Bu sefer olmadı,' dedim. Hasan 'Allah versin abi,' dedi, başka bir şey demedi. O cümle bana yetti.
İkinci siklusumuz dokuz ay sonra oldu. Bu sefer maliyetler değişmişti, bir önceki krediyi henüz bitirmemiştik. Atölyeden bir vitrini sattım, biraz ekstra borcumuzu temizledik. Annem bir miktar para verdi. Ben atölyede kendi maaşımı kaldırdım, sadece eve günlük yiyecek aldım.
İkinci sikluste de başarısızlık oldu. Bu sefer ben ağladım, eşimden gizli, atölyenin arka odasında. Hasan beni gördü ama bir şey demedi. Sadece 'Sigara ister misin abi?' dedi. İçmem normalde, o akşam içtim.
Üçüncü siklusu planlarken doktor 'Bu sefer immünolojik testler yapalım, biraz daha pahalı olacak,' dedi. Burcu bana baktı. Ben başımı salladım. Bu sefer babamın evi vardı, onu ipotek edebilirdim. Babama söyledim, kabul etti. 'Torun için olur kızım, ev ne zaman para getirdi ki?' dedi.
Eşler için yazdığım kısma geliyorum. Erkek olmak bu süreçte sadece sperm vermek değil. Çoğu zaman finansal yük taşıyıcısıyız. Çoğu zaman duygusal taşıyıcısıyız ama duygularımızı ifade etmemiz beklenmiyor. Kadın eşimiz iğne yapıyor, kan veriyor, ultrasona giriyor, anesteziye giriyor; biz ise hesap yapıyoruz, sözleşmeleri okuyoruz, taksitleri hatırlıyoruz, atölyeyi ayakta tutuyoruz, eşimize destek olmak için kendimizi tutuyoruz.
Eşler için bazı tavsiyelerim olur. Birincisi, ekonomik kararları tek başınıza vermeyin. Eşinizle açık konuşun. 'Birikimimiz yetmez,' demek tabu değildir, gerçektir. Saklamak iki kişiyi de yıpratıyor.
İkincisi, kendi duygularınızı saklamayın. Erkekler ağlamaz mantığı yanlış. Atölyenin arka odasında ağlamak yerine, eşinizle de ağlayın. Birlikte ağlamak duygusal bir bağı güçlendirir.
Üçüncüsü, ailenize, dostlarınıza da söyleyin. Yardım istemekten utanmayın. Annem o yarım günlük borcu vermek için kendi takılarından bir kısmını sattı. Bunu sonradan öğrendim. Aileler bazen bizden çok daha güçlüdür.
Dördüncüsü, kendinize bakın. Sadece eşinize destek olmayın, kendinize de destek olun. Sigara, alkol, yorgunluk... Erkek bedeni de bu sürecin yorgunluğunu çeker.
Üçüncü siklustan ne çıkacağını bilmiyorum. Olursa, çocuğumuza her sıkıntımızı anlatacağım. Olmazsa, başka bir yolu konuşacağız. Ama her halükarda, bu süreci 'sperm veren adam' olarak değil, eş, ortak, taşıyıcı olarak yaşadığımı söyleyebileceğim.