Otuz dört yaşımda ilk IVF'imi yaptım. Dokuz blastositimiz oldu, ikisi transfer edildi ve biri tuttu. Dört blastosit donduruldu. İlk bebeğim sağlıklı bir şekilde dünyaya geldi, onu iki yıl emzirdim.
Emzirme biter bitmez menstrüel siklusum geri döndü ama bu sefer öncekinden farklıydı. Daha ağırlı, daha kısa. Doktora gittiğimde AMH 0.9'a düşmüştü. Gebelik ve emzirme süresince ovaryal rezervim dramatik şekilde azalmıştı. Bu aslında çok yaygın bir durum ama kimse çok konuşmuyor.
İkinci çocuk için yeniden IVF yapmak mı gerekecekti? Yeniden stimülasyon, OPU, ICSI, tüm o masraflar? Ama hayır, elimde dört donmuş blastosit vardı. Saklama ücretini her yıl ödemiştim (yıllık yaklaşık 5000 lira), uzun vadede küçük bir sigortaydı. Kıbrıs'taki klinikle iletişime geçtim, embriyolarımın hâlâ saklı ve sağlam olduğunu teyit ettim.
Otuz sekiz yaşımdaydım. İkinci çocuk planı yapmaya başladık. Donmuş embriyo transferi için iki seçenek vardı: hormonal hazırlık ile takvime bağlı transfer ya da natural siklus. Benim sikluslarım düzenliydi ve vücudum hormonlara zaten iyi yanıt veriyordu. Natural siklus seçtik.
Foliküler monitoring yapıldı, on dördüncü günde lider folikül 18 mm, LH yükselişi başladı. İkinci gün ovülasyon doğrulandı ve beşinci gün blastosit transferi. Bu süreçte hiç iğne kullanmadım, sadece progesteron desteği (günde iki kez vaginal krem).
Dört embriyodan en iyi kalitede olan blastosit çözüldü. Çözme oranı çok iyi, canlılık %100, ekspansiyon iki saat içinde yeniden genişledi. Transfer yapıldı. On iki gün sonra beta hCG 175 geldi. Şu anda otuz bir haftalık hamileyim ve ikinci kızım için sayıyoruz.
Geri kalan üç embriyomuz hâlâ saklı. Üçüncü çocuk olur olmaz bilmiyorum ama şimdilik saklamaya devam edeceğiz. Belki ilerideki genetik test veya donasyon kararlarında işimize yarar.
Dondurulmuş embriyo saklama kararı hakkında düşünürken şunları dikkate almak önemli: maliyeti (yıllık veya 5 yıllık paketler var), saklama süresinin yasal sınırı (Türkiye'de 5 yıl, ülkeye göre değişiyor, KKTC'de daha uzun), evlilikte çözünürlüğün nasıl olacağı (boşanma durumunda kimin kullanma hakkı var gibi konular), ve en önemlisi embriyolarla ilgili gelecekteki kararlar (donasyon, araştırmaya verme, yok etme).
Başarılı ilk IVF sonrası dondurulmuş embriyoları olan kadınlara şunu söylerim: onları bir hazine gibi görün. AMH düşüşü, iş değişikliği, ilişki değişimleri, sağlık sorunları; hayat ne getirirse getirsin, o embriyolar ikinci şansınız olabilir. İkinci çocuk için tekrar stimülasyondan geçmek yerine direkt transfere girmek zaman, stres, ve maliyet açısından muazzam bir avantaj sağlıyor. İlk IVF'ten gelen kaliteli embriyolar size gelecek veriyor. Saklama ücretini ödemeye değer.
FET başarı oranı hakkında: donmuş embriyo transferi, taze transfere kıyasla en az aynı başarı, hatta bazı hasta gruplarında daha yüksek. Çünkü dondurma, stimülasyon sonrası bozulan hormonal ortamdan uzak, daha doğal bir rahim ortamında transfer yapılmasına olanak sağlıyor. Natural cycle FET'te başarı %45-55 arası bildiriliyor, benim de başarılı olmam bu yönde. Ortalama yaş 35 için bu iyi bir oran.
Natural cycle FET vs medikal FET farkları: medikal FET'te östrojen hapları ve sonra progesteron ile endometriyum hazırlanır, yaklaşık 3-4 hafta sürer. Yumurtlama olmaz, her şey ilaçla kontrol edilir. Avantajı: takvim esnekliği, uçak ayarlamak kolay. Natural cycle FET'te daha az ilaç, daha fizyolojik ortam. Dezavantajı: LH sürge zamanlaması takip gerektirir, son dakika değişiklikleri olabilir.
Emzirme sonrası hamilelik: emzirme bitişiyle birlikte menstrüel siklusun geri dönmesi kişiden kişiye değişir, bazı annelerde iki ay bazılarında altı ay sürer. Emzirmenin kesilmesi ve gebelik arasında en az iki-üç tam siklusun geçmesini bekledik, böylece yumurta yeniden düzenli oldu, hormonal ortam stabilleşti. Ayrıca laktasyon postpartum depresyondan koruyor ama aniden kesilmesi hormonal dalgalanmalara neden olabilir, yavaş yavaş kestim.
Embriyo kalite değerlendirmesi: blastositler morfolojik olarak (Gardner skorlama) değerlendiriliyor. İç hücre kütlesi (ICM) A, B, C; trofoektoderm (TE) A, B, C; blastosel boyutu 1-6. İlk benim transfer edilen embriyom 4AA idi. Kalan blastositler arasından en iyi kalitede olanı ikinci transfer için ayırdık. Kaliteli embriyolar daha yüksek implantasyon oranına sahip.
İkinci çocuk planlaması psikolojik süreç: ilk bebeğin uyku, beslenme, bakım rutinleri sırasında ikinci gebelik kolay değil. Fiziksel olarak yorgundum. Eşim destekleyiciydi ama onun da ikinci gebelikte benzer endişeleri oldu. Ailemizden yardım aldık. Bu süreçte ilk çocuğumuza da ikinci kardeş konseptini anlatmaya başladık, hazırlık yapıyoruz.
Sonuç olarak dondurulmuş embriyolarınızı bir sigorta poliçesi gibi görün. Saklama ücretini ödemek yıl içinde küçük bir maliyet ama ihtiyaç duyduğunuzda altın değerinde. Benim için üç yıl önce verilmiş bir karar, bugün ikinci bebek için en kolay yolu açıyor.