İlk tüp bebek denememde hamile kaldım. Sevinç sekizinci haftada bitti: kalp atışı yoktu, missed abortus. Küretaj oldum. Altı ay sonra tekrar denedik, yine gebe kaldım, on birinci haftada yine kayıp. Bu sefer fetal doku karyotipi istenmişti ve sonuç normal kız geldi. Yani kromozomal bir sorun yoktu.
Doktorum "tekrarlayan gebelik kaybı" dedi ve detaylı tetkiklerde antifosfolipid sendromu (APS) tanısı koydu. Kan tahlillerinde beta-2 glikoprotein IgG ve antikardiyolipin IgG pozitifti, on iki hafta sonra tekrar bakılan değerlerde yine pozitif çıktı. Lupus antikoagulan da zayıf pozitifti. APS tekrarlayan düşüklerin önemli bir nedeniymiş ve otoimmün bir hastalıkmış, trombosit ve endotel aktivasyonu ile rahim damarlarında mikrotrombüs oluşturup plasenta yetmezliğine yol açabiliyor.
Tedavi planı şuydu: düşük doz aspirin (75 mg) her gün, gebe kalır kalmaz düşük molekül ağırlıklı heparin (Clexane 40 mg) günlük enjeksiyon. Aspirin gebelik öncesinden başlanıp doğuma kadar, heparin beta pozitifliğinden sonra eklenip doğumun altı haftasına kadar devam edilecekti. Bu ilaçlar rahim damarlarında trombozu önleyerek plasentanın düzgün gelişmesini sağlıyor.
Üçüncü IVF denememde üç blastositim vardı, hepsi öploidi. Transferden iki hafta önce aspirine başladım. Beta hCG 210 geldiği gün heparini başlattık. Göbek çevreme kendim enjeksiyon yapmayı öğrendim. İlk iki hafta her iğnede biraz ağlıyordum, çünkü her morluk bana kaybettiğim bebekleri hatırlatıyordu. Sonra rutine alıştım.
En kritik dönem ilk trimesterdi. Her iki haftada bir ultrason yaptırdım, kalp atışı her görüldüğünde rahatladım. On ikinci haftada NIPT yaptırdım, düşük risk çıktı. Tam bir önceki kaybım olan haftayı geçtiğimde eşimle sarıldık ve ağladık. Ondan sonra her hafta bir zafer gibiydi.
Gebelik boyunca kan basıncım kontrollü oldu. Preeklampsi taraması için uterin arter Doppler yapıldı, normaldi. Otuz sekizinci haftada heparin kesildi. Planlı sezaryenle otuz dokuzuncu haftada kızımız dünyaya geldi. Doğumdan sonra altı hafta daha heparin kullandım çünkü postpartum dönem de tromboz riski yüksektir.
Tekrarlayan gebelik kaybı yaşayan kadınlara şunu söylemek istiyorum: birinci kayıptan sonra belki değil ama ikinci kayıptan sonra mutlaka otoimmün ve trombofili taraması yaptırın. APS, MTHFR, protein C, protein S, Faktör V Leiden, antitrombin III bakılmalı. Düşüklerin nedeni hep kromozomal değildir. Tedavisi olan bir durum varsa bulunsun. Şimdi elimde sağlıklı bir kız bebek var, iki küçük meleğimi hiç unutmayacağım ama şimdiki mutluluğum sayesinde yaşıyorum.
Antifosfolipid sendromu tanı kriterleri: klinik olarak tekrarlayan düşük (üç ve üzeri erken kayıp veya bir adet ileri dönem kayıp), damar trombozu veya preeklampsi/fetal gelişim geriliği olmalı. Laboratuvar olarak üç antikordan en az biri pozitif olmalı: antikardiyolipin (aCL), anti-beta-2 glikoprotein-1 (aβ2GP1) veya lupus antikoagulan (LA). Test 12 hafta arayla tekrarlanmalı çünkü geçici pozitiflikler olabiliyor.
Heparin enjeksiyonu pratik ipuçları: Clexane 40 mg prefilled şırıngada geliyor. Enjeksiyon göbek etrafındaki yağ dokusuna yapılıyor, her gün farklı noktadan (iğne yerine beş cm uzak) yaparak morlukları minimize edebilirsiniz. Önce alkolle temizleyin, iki parmak arasında cildi kaldırıp 90 derece açı ile enjekte edin. Pistonu yavaş bastırın (10 saniye gibi) ve tamamen boşaldıktan sonra 10 saniye bekleyip çekin. Buz kompresi morluk için yardımcı olur. Eğer morluklar büyük ve ağrılı ise doktorunuza söyleyin, bazen doz ayarlaması gerekebilir.
Aspirin ve asidite: düşük doz aspirin mide irritasyonu yapabilir. Yemekten sonra almak, enteric coated formları tercih etmek önemli. Ben gebeliğim boyunca hiç mide sorunu yaşamadım ama bazı arkadaşlarım protein pompa inhibitörü kullandı.
Doğum öncesi planlama: heparin kullanan hastalarda doğum planlı olmalı, çünkü epidural anestezi için heparin 24 saat öncesinden kesilmeli. Benim sezaryenim planlıydı ve bu sayede anestezi sorunsuz oldu. Postpartum dönem APS için en yüksek tromboz riski olan dönem, bu yüzden altı hafta heparine devam etmek standart. Emzirme döneminde hem aspirin hem heparin güvenli, bebeğe geçmiyor.
Psikolojik kısma değinmek istiyorum. İki düşük sonrası tedavisiz kalmak hem fiziksel hem de ruhsal yıpratıcı. Bir psikologla düzenli görüştüm ve yas sürecinin normal olduğunu, gebelik kayıplarının bir ölüm deneyimi olarak değerlendirilebileceğini öğrendim. Destek grubu "Tekrarlayan Gebelik Kaybı Türkiye" benim için önemli bir kaynaktı.