Uterus Myomu Nedir?
Uterus myomu (leiomyoma, fibroid), rahim duvarındaki düz kas hücrelerinden (myometrium) köken alan en yaygın iyi huylu tümördür. Östrojen ve progesteron bağımlı büyür; menopozda küçülür.
Sıklık
- 30-40 yaş kadınların ~%25-30
- 50 yaşındaki kadınların %70-80'inde MR ile tespit edilebilir
- Afrika kökenli kadınlarda daha sık ve daha büyük boyutlarda
Sınıflandırma (FIGO)
Yerleşim yerine göre:
Tip 0: Submuköz, tamamen intrakaviteryan (saplı) Tip 1: Submuköz, kaviteye > %50 protrüde Tip 2: Submuköz, kaviteye < %50 protrüde Tip 3: İntramural, endometrium ile temas Tip 4: İntramural, endometrium ile temas yok Tip 5: Subseröz, myometriuma > %50 gömülü Tip 6: Subseröz, myometriuma < %50 gömülü Tip 7: Subseröz, saplı Tip 8: Parazitik, servikal vb. özel yerleşimler
Klinik Belirtiler
- Menoraji ve metroraji (en yaygın)
- Dismenore
- Pelvik ağrı veya baskı
- Sık idrar (mesaneye baskı)
- Konstipasyon (rektuma baskı)
- Disparöni
- İnfertilite (submuköz ve büyük intramural)
- Tekrarlayan gebelik kaybı
- Asemptomatik olabilir (%25-50)
Fertilite Üzerindeki Etkisi
Submuköz myomlar (Tip 0-2):
- İmplantasyonu engeller
- Klinik gebelik oranını %30-40 azaltır
- Tekrarlayan gebelik kaybı riski artar
- Cerrahi tedavi önerilir
İntramural myomlar (Tip 3-4):
- 4-5 cm üstü ve endometriumu etkileyenler fertiliteyi azaltır
- Küçük intramural myomların etkisi tartışmalı
- Değerlendirme bireysel yapılır
Subseröz myomlar (Tip 5-7):
- Genellikle fertiliteyi etkilemezler
- Hızlı büyüme veya semptom varsa cerrahi
Tanı
- Pelvik muayene: Büyümüş, düzensiz uterus
- Transvaginal ultrason: İlk basamak; myom sayısı, boyutu, yerleşimi
- Sonohysterografi: Submuköz myomları kesin değerlendirir
- Histeroskopi: Submuköz tanı ve tedavi
- MR: Büyük myomlar, cerrahi planlama, adenomiyozis ayrımı
Tedavi
Medikal (Semptom Kontrolü)
- NSAID'ler, traneksamik asit: Kanama kontrolü
- Hormonal kontraseptifler, LNG-IUD
- GnRH agonistleri: Geçici küçülme (cerrahi öncesi 3-6 ay)
- Ulipristal asetat: Artık sınırlı kullanımda (karaciğer toksisitesi)
Cerrahi
Myomektomi (Fertilite Koruyucu):
- Histeroskopik: Submuköz (Tip 0, 1, 2); kısa iyileşme süresi
- Laparoskopik: İntramural, subseröz, 5-8 cm üstü
- Açık (Abdominal): Çok sayıda, büyük veya zor ulaşılan myomlar
- Robotik: Kompleks olgularda
Myomektomi Sonrası Gebelik Planı:
- Cerrahi sonrası 3-6 ay bekleme önerilir
- Myometrial insizyon derinse, gebelikte uterin rüptür riski vardır
- Sezaryen ile doğum önerilir (derin myomektomi sonrası)
Histerektomi
Fertilite tamamlanmış, şiddetli semptomlu hastalarda kesin tedavi.
Minimal İnvaziv
- Uterin arter embolizasyonu (UAE): Fertilite isteyenlerde önerilmez
- MR-kılavuzlu odaklanmış ultrason (MRgFUS): Seçilmiş hastalar
- Radyofrekans ablasyonu: Gelişmekte olan teknik
Myomektomi ve IVF
- Submuköz myom ≥ 4 cm: IVF öncesi histeroskopik rezeksiyon mutlaka önerilir
- İntramural myom, endometriumu etkiliyorsa: Cerrahi değerlendirilmeli
- Küçük subseröz: Tedavi genellikle gerekmez
Gebelikte Myom
- Myomlar gebelikte büyüyebilir
- Dejenerasyon (özellikle 2. trimester): Ağrı, ateş
- Malprezentasyon riski
- Plasenta dekolman riski
- Erken doğum riski
- Postpartum kanama riski